AuÕ÷kt fux÷ktÞ ð»kkuoÚke [k÷íkk MðÞt¼q Mkk{krsf yr¼ÞkLk… Mk{qn ÷øLkkuLke økE fk÷ yLku yks… yuf árüÃkkík… (íktºke÷u¾, {k[o 2017)

TantriLekh

Ônk÷kt ðk[f ¼kE-çknuLkku,
Mk{økú ¼khík ð»koLkk ¾qýu ¾qýu ðMkðkx fhíkkt ykÃk Mkki ¼kE-çknuLkkuLkk yËBÞ MknÞkuøkLku fkhýu “ÃkkxeËkh MktËuþ”Lke 36{k ð»koLke Þkºkk Ãkwhe ÚkE hne Au, økúknf MktÏÞk 22,000Lkku yktf ðxkðe økE Au, íkku, Mk{k[kh ÃkºkLkku «eLx ykuzoh 23,000 Úkðk ykÔÞku Au íÞkhu, ykÃk Mkki «íÞu ynku¼kð ÔÞõík fheyu Aeyu.
AuÕ÷kt 36 ð»koLke Þkºkk ËhBÞkLk ykÃkýu yk MÚkkLkuÚke ykÃkýe Mk{ksLke hk»xÙeÞ fûkkLke Mk{MÞkyku-«ký «§ku suðk fu MkLkkíkLk-MkíkÃktÚk rððkË fu {ktzðe nkuMxu÷ rððkË… íkku Auf AuðkzkLkk {kLkðe MkwÄe fkuhe ¾kíke MkøkÃkýLke Mk{MÞk, ÷øLk Úkíkkt Ãknu÷kt s AwxkAuzkLkwt ðÄíkwt síkwt «{ký, fLÞk fu¤ðýeLke Mkh¾k{ýeyu fw{khku{kt fu¤ðýeLkku y¼kð, suðe Mk{MÞkyku rðþu ykÃkýu yLkufðkh [[koyku fhe Au. òu fu yk Mk{MÞkykuLkk Mk{kÄkLkLke yLku rLkhkfhýLke su{Lke MkeÄe sðkçkËkhe Au íku ykÃkýe furLÿÞ Mk{ks, ÞwðkMkt½ yLku {rn÷k Mkt½ yk {kxu fkÞohík nþu s, íku{ ykÃkýu {kLke ÷Eyu. (fkhý fu ykÃkýu íkuLkkÚke rðþu»k fhe Ãký þwt þfeyu ?)
“ÃkkxeËkh MktËuþ”Lkk økík {kMkLkk ytf{kt ykÃkýu WÕ÷u¾ fÞkuo níkku íku{ økík ðMktík Ãkt[{eLkk hkus ËuþLkk 12 MÚk¤kuyu ÞkuòÞu÷k Mk{qn ÷øLkku{kt 148 LkðÞwøk÷ku òuzkÞkt níkkt. íkuLkk Mk{k[khLke nfefík ÃkhÚke yk íktºke÷u¾ ÷¾ðkLke «uhýk {¤e Au. ykÃk Mkki òýku Aku íku{ AuÕ÷k fux÷kÞ ð»kkuoÚke ðý÷¾e «ýk÷e {wsçk ðMktík Ãkt[{eLkk hkus {nËTytþu fåALke çknkh yLku y¾kºkesLkk hkus fåALkk swËk swËk økk{ku{kt Mk{qn ÷øLkkuLkkt ykÞkusLkku Úkíkkt ykÔ[kt Au. y{khk {íku hk»xÙeÞ fûkkyuÚke fkuEÃký «fkhLkk MkeÄk {køkoËþoLk fu Mkt[k÷Lk ðøkh ËuþLkk swËk swËk ¼køkku{kt ykðu÷ MÚkkÃkf Mk{kòu, fÞktÞ rð¼køkeÞ Mk{kòu, íkku fÞktf ÍkuLk Mk{kòu îkhk Ãký ÷øk¼øk MðÞt¼q heíku Mk{qn ÷øLkkuLkk ykÞkusLkku Úkíkkt ykÔÞkt Au.
yk{ òuEyu íkku “ÃkkxeËkh MktËuþ” Mk{k[kh ÃkºkLke 36 ð»ko yøkkW ßÞkhu Þkºkk þY ÚkE íÞkhÚke Mk{qn ÷øLkLke «ð]r¥kLku Ãký ¢{þ: ðuøk «kÃík ÚkÞku Au yLku ËuþLke ðÄwLku ðÄw Mk{kòu òuzkíke økE íku yk yr¼ÞkLkLkwt yuf LkkUÄÃkkºk ÃkkMkwt Au. Mk{qn ÷øLkkuíMkðLkk ykÞkusLk ÃkkA¤Lkku {w¤¼wík nuíkw ykÃk Mkki òýku Aku. íkuÚke íkuLkwt ÃkwLkhkðíkoLk fhíkk LkÚke. Mk{ksLkkt ykŠÚkf heíku Úkkuzktf Lkçk¤kt yLku sYrhÞkík{tË fwxwtçkkuLku {ËËYÃk ÚkðkLkk ykþÞÚke yLku ykÃkýe Mkt½ ¼kðLkk/Mk{qn ¼kðLkk ðÄw {sçkwík çkLku íkuðk þw¼ ykþÞÚke økheçke yLku y{eheLkk ¼u˼kð rðLkk Mkki òuzkÞ íku nuíkwÚke yk yr¼ÞkLk ¼khík¼h{kt yks rËLk MkwÄe [k÷íkwt hÌkwt Au. íku{kt yíÞkh MkwÄe nòhku LkðÞwøk÷ku òuzkE [wfÞkt Au. íkuLkk îkhk Mk{økú Mk{ksLku ÷k¾ku/fhkuzku YrÃkÞkLke çk[ík ÚkE Au. MkkÚkkuMkkÚk Mkøkkt-MLkuneykuLkk fhkuzku {kLkð f÷kfkuLkku ÔÞÞ Úkíkku yxõÞku Au. íku yk «ð]r¥kLkwt y{khk {íku nfkhkí{f ÃkkMkwt økýe þfkÞ. òu fu fÞktf fÞktf ¿kkríksLkku{kt yuðku økýøkýkx òuðk {¤u Au fu Mk{ksLkk yøkúýeykuLkkt MktíkkLkku Mk{qn ÷øLk{kt òuzkíkkt LkÚke. íkku fux÷ktf {æÞ{ ðøkeoÞ MktÃkLLk fwxwtçkku yuf íkhV Mk{qn ÷øLkLkku ÷k¼ ÷u Au yLku çkeS íkhV ½uh sELku ¼ÔÞ heíku heMkuÃþLk/Mkífkh Mk{kht¼Lkwt ykÞkusLk fhu Au, suÚke íkuLke ¼kðLkk/nuíkw s¤ðkíkku LkÚke. Ãkhtíkw y{khk {íku ykðk fwxwtçkkuLke MktÏÞk çknw LkSðe nkuÞ Au. ßÞkhu Mk{qn ÷øLkLkk MkÚkðkhu íku{kt òuzkÞu÷k sYrhÞkík{tË ÷kufkuLke MktÏÞk çknw {kuxe nkuÞ Au. yk íku{Lkk {kxu ykþeðkoËYÃk Au. MkkÚkkuMkkÚk AuÕ÷k fux÷kf ð»kkuoÚke Mk{qn ÷øLk{kt òuzkÞu÷ fLÞkyku/rËfheykuLku ykŠÚkf heíku {ËËYÃk ÚkLkkh Ëkíkkyku/¼k{kþkykuLke MktÏÞk Ãký ðÄíke òÞ Au. y{khk {íku yk çkehËkððk ÷kÞf Au.
Mk{qn ÷øLk rðþu ykx÷e Ãkqðo ¼qr{fk ÃkAe ykÃkýu y¾kºkesLkk hkus fåALkk rðrðÄ økk{ku{kt yLku ðMktík Ãkt[{eLkk hkus fåA çknkh Þkuòíkkt Mk{qn ÷øLkku rðþu Lkðe ÃkuZeLku rðþu»k òýfkhe {¤e hnu íku nuíkwMkh Úkkuze rðøkíkku ykÃkðkLkku Lk{ú «ÞkMk fÞkuo Au. ykþk Au fu ykÃk MkkiLku øk{þu.
fåA{kt Þkuòíkkt Mk{qn ÷øLkku
Mkki «Úk{ ykÃkýu “ÃkkxeËkh MktËuþ”Lkk fkhkuçkkhe MkÇÞ yLku furLÿÞ Mk{ksLkk Ãkqðo {nk{tºke ©e Eïh¼kE ¼økíku fåA{kt Þkuòíkk Mk{qn ÷øLkku rðþu MktçktrÄík Mkk{krsf yøkúýeyku ÃkkMkuÚke {u¤ðu÷ {krníke ¾qçk s MkwtËh heíku Mktfr÷ík fhe Au, íku yûkhþ: íku{Lkk s þçËku{kt òuEyu.
“ykÃkýe ¿kkríkLke ÷øLk «Úkk{kt zkufeÞwt fhþwt íkku sýkþu fu 80 Úke 90 ð»ko Ãknu÷kt çkk¤÷øLkLkwt «{ký rðþu»k níkwt. ßÞkhu çkkh ð»kuo Mk{qn{kt yufe MkkÚku LkkLkk-{kuxk Ëhuf ¼kE-çknuLkLkkt ÷øLk yuf s rËðMku Þkuòíkkt. ÷øLk çkkË ô{h ÷kÞf ÚkkÞ íÞkhu fLÞkLku ykýwt ð¤kðíkkt.
ÄkŠ{f Mktíkku yLku MkwÄkhkðkËe ðze÷kuLkk «ÞíLkkuÚke çkk¤÷øLk «Úkk çktÄ ÚkE. ¿kkrík{kt ÄkŠ{fíkk, rþûký yLku MktøkXLk {k¤¾wt Mkw[kY fhðk Ãk.Ãkq. ykuÄðhk{S {nkhksu «[kh-«Mkkh yLku «ðkMk ÞkußÞk. V¤©wríkYÃku 60 ð»ko Ãknu÷kt ô{h÷kÞf ðh-fLÞk {kxu ðktZkÞ ¾kíku Mk{qn÷øLkLkwt ykÞkusLk ÚkÞwt. þYykík{kt «kÞkurøkf heíku [kÕÞk çkkË AuÕ÷kt 40 ð»koÚke ðktZkÞ ¾kíku {k Wr{ÞkLkk MkkrLkæÞ{kt Þkuòíkkt Mk{qn ÷øLkLkku hufzo MktMÚkk ÃkkMku WÃk÷çÄ Au.
©e Wr{Þk {kíkkS ðktZkÞ «urhík Ëuþ÷Ãkh-ðktZkÞ rðMíkkhLkkt økk{kuLkk MknÞkuøkÚke rLkÞr{ík Mk{qn ÷øLkLkwt ykÞkusLk y¾kºkes WÃkh ÚkE hÌkwt Au. fåA{kt MktÏÞkLke árüyu Ãký ykøk¤ hnuíkk ðktZkÞ{kt ð»ko 1988{kt 102 òuz÷ktyku Mk{qn ÷øLk{kt òuzkÞu÷. ßÞkhu [k÷w ð»kuo {k Wr{ÞkLke MÚkkÃkLkkLku 74 ð»ko ÚkE hÌkkt Au íÞkhu 100 WÃkhktík Vku{o rðíkhý fhkÞu÷. su{ktÚke 74 òuz÷ktLku {tswhe ykÃkðk{kt ykðu÷ Au. Mk{ÞkLkwMkkh rLkÞ{ku{kt VuhVkh ytøku ðkík fhíkkt Mk{qn ÷øLk ykÞkusLk Mkr{ríkLkk {nk{tºke ©e h{uþ¼kE Ãkkufkh (¼qs)ðk¤kyu sýkðu÷ fu Mk{qn ÷øLk{kt òuzkLkkh Þwøk÷ òu ºký ð»ko{kt AwxkAuzk {u¤ðþu íkku MktÃkqýo ¼ux yLku ¾[o ðMkw÷ fhðk{kt ykðþu. íkËTWÃkhktík Mk{qn ÷øLk{kt òuzkLkkh ÃkkuíkkLkk ½uh ykøk¤ fu ÃkkA¤ ¼kusLk Mk{kht¼ ÞkuS þfþu Lkrn.
©e yr¾÷ ¼khíkeÞ fåA fzðk ÃkkxeËkh MkíMktøk Mk{ks ykÞkursík hðkÃkh ¾kíku Mk{qn ÷øLkLkwt ykÞkusLk ÚkE hÌkwt Au. ð»ko 1981-82{kt 37 ð»ko Ãknu÷kt ËÞkÃkh ¾kíku Mk{qn ÷øLkLke þYykík fÞko çkkË çkeò ð»kuo Ëku÷íkÃkh, Lkuºkk çkkË hðkÃkh ¾kíku nðu Mk{qn ÷øLk ÞkuòÞ Au, su{kt furLÿÞ Mk{ks MkkÚku Mktf¤kÞu÷ Mkt«ËkÞkuLkkt LkðËtÃkíkeLku Mk{qn ÷øLk{kt Mkk{u÷ fhðk{kt ykðu Au. MktMÚkkLkk {nk{tºke ©e nrh¼kE ¼økík ({kuhçke)yu sýkðu÷ fu ¿kkrík{kt MktøkXLk, MktÃkr¥k yLku Mk{ÞLkk çk[kð {kxu y{ku «ÞíLkþe÷ hneyu Aeyu.
©e ÷¾Ãkík íkk÷wfk fåA fzðk ÃkkxeËkh Mk{ks îkhk [k÷w ð»kuo 27{k Mk{qn ÷øLkLkwt ykÞkusLk fhðk{kt ykðþu. ÷¾Ãkík íkk÷wfk{kt Mk{qn ÷øLk ytøku ðkík fhíkkt MktMÚkkLkk {kS «{w¾ ©e sþðtík¼kE Mkkt¾÷k (½zw÷e)yu sýkðu÷ fu y{ku y¾kºkesu Mk{qn ÷øLk «Mktøku Mk{økú ¼khík{ktÚke íkk÷wfksLkku fåA{kt yufºk ÚkEyu Aeyu. AuÕ÷kt 26 ð»koÚke yuf Ãký Awxf ÷øLk íkk÷wfk{kt ÚkÞu÷ LkÚke. MktøkXLkLke ¼kðLkk Ëþkoðíkku ÷¾Ãkík íkk÷wfku þYykík{kt ¿kkrík {kxu ykËþoYÃk çkLÞku níkku.
©e fkuxzk (s.) ÃkkxeËkh Þwðf {tz¤Lkk Mkwðýo ßÞtrík «Mktøku V¤©wríkYÃku Mk{qn ÷øLkLkwt ykÞkusLk þY fhðk{kt ykÔÞwt. su [k÷w ð»kuo 24{k ð»ko{kt «ðuþþu. fkuxzkLkk MÚkkrLkf WÃkhktík yLÞ økk{Lkk ðh-fLÞkLku Ãký Mkk{u÷ fhðk{kt ykðu Au. MÚkkrLkf Þwðf {tz¤, Mk{ks yLku {rn÷k {tz¤Lkk MktÞwõík heíku ykÞkusLk ÚkkÞ Au.
Lk¾ºkkýk ÃkkxeËkh Mk{qn ÷øLk Mkr{rík MÚkkrLkf ºkýu Mk{ks{ktÚke çkLkkððk{kt ykðu÷ Au. MÚkkÃkf ÃkifeLkk ©e «rðý¼kE fuMkhkýe (Lk¾ºkkýk) «ríkrLkrÄ ©e “ÃkkxeËkh MktËuþ”yu sýkðu÷ fu þYykík{kt Þwðf {tz¤ îkhk Mk{qn ÷øLkkuLkwt ykÞkusLk fhðk{kt ykÔÞwt. su çkkË{kt Mk{kòu MkkÚku òuzkELku fkÞo Mkt¼k¤u Au. ð»ko 1994{kt Mkðkuoå[ 45Lke MktÏÞk MkwÄe ÷øLk ÞkuòÞu÷. [k÷w ð»kuo 24{ku Mk{qn ÷øLk Þkuòþu.
©e Wr{Þk {kíkkS yLku økkiMkuðkLkk MkkrLkæÞ {Úk÷{kt 9{k ð»kuo yíÞkh MkwÄe{kt 16Lke MktÏÞk LkkUÄkE økÞu÷ Au. {Úk÷, Lkuºkk rðMíkkhLkk 24 økk{kuLkk øk]Ãk îkhk ykÞkusLk ÚkE hÌkwt Au. {Úk÷ økkiMkuðk fuLÿ MkkÚku þYykíkÚke s Mktf¤kÞu÷k ©e {kunLk¼kE ¾e{S ÷ªçkkýe (¼qs) rðþu»k {krníke ykÃkíkkt sýkðu÷ fu MktøkXLk ¼kðLkkÚke Mktf¤kÞu÷k Mkki ÷køkýeÚke ¼køk ÷E hÌkk Au. MkkiLku Mktíkku»k Au.
©e rðhkýe {kuxe ÃkkxeËkh Mk{ks îkhk [k÷w ð»kuo 27{k Mk{qn ÷øLkLkwt ykÞkusLk ÚkðkLkwt Au. Mk{qn ÷øLkku ytøku ðkík fhíkkt rðhkýe {kuxeLkk «{w¾ ©e yçkS¼kE rð©k{ Ãkxu÷ ({wtçkE)yu sýkðu÷ fu rðhkýe {kuxe, fkuxzk (s.) yLku Lk¾ºkýk{kt Mk{qn ÷øLkku{kt MktÏÞk{kt ½xkzku LkkUÄkÞ Au íkku ¼rð»Þ {kxu ºkýu økk{kuyu MkkÚku {¤e rð[khðkLke sYh Au.
rðÚkkuý ¾kíku Mktík ©e ¾uíkkçkkÃkk Mk{qn ÷øLk Mkr{rík îkhk Mk{qn ÷øLkkuLkwt ykÞkusLk ¼qftÃk çkkË þY fhðk{kt ykðu÷ Au. [k÷w ð»kuo 16{k Mk{qn ÷øLk{kt yíÞkh MkwÄe{kt 14Lke LkkUÄýe ÚkÞu÷ Au. ©e þktrík÷k÷ LkkÞkýe (rðÚkkuý) yLku ©e þktrík¼kE ÷ªçkkýe («ríkrLkrÄ “ÃkkxeËkh MktËuþ”)yu {krníke ykÃkíkkt sýkðu÷ fu Úkkuzk ½xkzk MkkÚku yuðhus MktÏÞk s¤ðkE hne Au. yíÞkhu rðÚkkuý yLku ykýtËMkh {kxu s ykÞkusLk ÚkkÞ Au. ¼rð»Þ{kt yLÞ økk{ku {kxu rð[khkþu.
©e fåA fzðk ÃkkxeËkh Mk{ks økZþeþk rðMíkkh Mk{qn ÷øLk Mkr{rík îkhk [k÷w ð»kuo 11{ku Mk{qn ÷øLk Þkuòþu. þYykíke ð»kkuo{kt 55 sux÷kt yktfzu ÃknkU[u÷ MktÏÞk{kt nk÷u 14 sux÷kt LkkUÄkÞu÷ Au. rðþu»k {krníke ykÃkíkkt ©e Mkwhuþ¼kE [kinký (¼qs) (“ÃkkxeËkh MktËuþ”Lkk «ríkrLkrÄ)yu sýkðu÷ fu MktÏÞk{kt Úkkuzku ½xkzku LkkUÄkÞku Au. ðktZkÞLke su{ 3 ð»ko{kt ÷øLk rðåAuËLkk çkLkkð{kt ¼ux/¾[o Ãkhík {u¤ððkLke rð[khýk [k÷w{kt Au. ðÄw{kt sýkðu÷ fu Mk{qn ÷øLkkuLkkt ËkLk-¼ux Mkrník yufYÃkíkk ÷kððk{kt ykðu íkku Ëhuf søÞkyu MkV¤íkkLkku økúkV ðÄe þfu Au.
©e ftXe rðMíkkh ÷û{eLkkhkÞý ¼økðkLk Mk{qn ÷øLk Mkr{ríkLkk {kæÞ{Úke Aêk ð»kuo Ãký Mk{qn ÷øLk Þkuòþu. þYykík{kt 75Lkk yktfzu ÃknkU[u÷ ÷øLkkuLke MktÏÞk{kt ykux ykðu÷ Ëu¾kÞ Au. yk ytøku {ktzðe rðMíkkhLkk ©e {ýe÷k÷¼kE Ãkxu÷ (WÃk«{w¾©e, furLÿÞ Mk{ks) îkhk sýkððk{kt ykðu÷ fu MktøkXLk, Mk{Þ yLku LkkýktLke çk[íkLkk WÆu~Þ MkkÚku þY fhðk{kt ykðu÷ Mk{qn ÷øLk{kt ½h{kt çkk¤fkuLke ½xíke MktÏÞk, ykŠÚkf MkØhíkkLke Lkshu yufkË ÷øLk ½uh s fhðkLke {LkkuËþk MktÏÞkLkk ½xkzk {kxu MÃk»x Ëu¾kÞ Au. íkËTWÃkhktík yøkkW {kºk WLkk¤k{kt ÷øLkku Þkuòíkkt ßÞkhu yíÞkhu fåA çknkhLke su{ fåA{kt Ãký rËðk¤e çkkË ÷øLkku þY ÚkE òÞ Au. çkË÷kE hnu÷k Mk{ÞLke yMkh Ëu¾kÞ Au.
©e Lkuºkk ({kíkkSLkk) Mk{qn ÷øLk Mkr{rík îkhk [k÷w ð»kuo 28{k Mk{qn ÷øLkLkwt ykÞkusLk ÚkE hÌkwt Au. þYykík{kt yLÞ økk{ku Ãký Mkk{u÷ hnuíkk MktÏÞk ðÄkhu hnuíke níke. nk÷{kt Úkkuzku ½xkzku nkuðkLkwt ykøkuðkLk ©e ÃkwY»kku¥k{¼kE hðkýeyu sýkðu÷.
fåA{kt Úkkuzk Mk{Þ {kxu hMk÷eÞk{kt Mk{qn ÷øLk [k÷w ÚkÞu÷ Ãkhtíkw ÃkkA¤Úke yLÞ MktMÚkk{kt òuzkE síkkt nk÷{kt çktÄ Au. ßÞkhu fkuxzk (Wøk{ýk) ¾kíku Ãký ºkýuf ð»ko suðk Mk{Þ {kxu Mk{qn ÷øLkLkwt ykÞkusLk fhðk{kt ykðu÷. íÞkt Ãký nk÷u Mk{qn ÷øLk çktÄ Au yLku ðktZkÞ ¾kíku òuzkÞ Au.
fåA{kt Mk{qn ÷øLkkuLke íkðkhe¾ òuíkkt AuÕ÷kt 60 ð»koÚke rðrðÄ søÞkyu LkkLkk-{kuxk MðYÃku ykÞkusLk ÚkE hÌkk Au. Mkk{krsf MktøkXLk, Lkkýkt yLku Mk{ÞLke çk[íkLkk W{Ëk WÆu~Þ MkkÚku þY ÚkÞu÷k ykÞkusLkku {kxu ¿kkrík îkhk Ãký ÄkhkÄkuhý{kt Mk{qn ÷øLkLkku {wÆku Mkk{u÷ fhðk{kt ykðu÷ Au yLku furLÿÞ Mk{ks Ãký rðrðÄ søÞkyu «kuíMkknf nkshe Ãkwhkðu Au. hðkÃkh ¾kíkuLkk Mk{qn ÷øLkku MkkÚku s “ÃkkxeËkh MktËuþ” Ãký «[kh-«MkkhLkk {kæÞ{Úke Mkk{u÷ ÚkÞwt. suLkk fkhýu ÃkkA¤Úke rðrðÄ MÚk¤u MkV¤ Mk{qn ÷øLkkuLkk ykÞkusLk Úkðk ÷køÞkt. fåA WÃkhktík MkkçkhfktXk, økwshkík, {nkhk»xÙ, {æÞ«Ëuþ, íkkr{÷Lkkzw suðk yLkuf MÚk¤kuyu ¿kkríksLkku W{¤fkÚke òuzkðk ÷køÞk. Mk{qn ÷øLkkuLke MkV¤íkk{kt [kh [ktË ÷økkÔÞk Ëkíkk©eykuyu yLku Mk{qn ÷øLk ykÞkusLk Mkr{ríkykuyu.
fåA{kt Þkuòíkkt Mk{qn ÷øLkku{kt AuÕ÷kt Úkkuzk Mk{ÞÚke yLkuf fkhýkuMkh ykux ykðe hne nkuÞ íku{ Ëu¾kÞ Au. fåALkkt rðrðÄ MkuLxhkuLkk ynuðk÷ku{kt Ãký fÞktf fÞktf fkhýku Ëu¾kÞ Au. íkku ðíko{kLk Mk{ÞkLkwMkkh ÃkrhðíkoLk Ãký y{÷{kt ykðe hÌkwt Au. Mk{qn ÷øLkLkku W{Ëk ykËþo fÞktf ¾kuðkÞ Lknª yLku ¿kkríkLke W{Ëk ÃkhtÃkhk s¤ðkE hnu yu {kxu ykÞkusLk Mkr{ríkykuyu MkkÚku {¤e rð[kh {tÚkLk fhðk yLku ðÄkhu swMMkkÚke ykøk¤ ðÄðkLke sYrhÞkík Ëu¾kE hne Au.”
fåA çknkh Þkuòíkkt Mk{qn ÷øLkku
Mkw¿k Ônk÷kt ðk[f ¼kE-çknuLkku,
fåA çknkh Þkuòíkk Mk{qn ÷øLkku ytøku y{khe M{]rík {wsçk swËkt swËkt MÚk¤kuyu VkuLkÚke {u¤ðu÷ {krníke ykÃk Mkki Mk{ûk hsq fhðkLkku «ÞkMk fhu÷ Au. òu íku{kt fkuE nfefík Ëku»k nkuÞ íkku f]ÃkÞk y{khk æÞkLku ÷kðþku. y{khe ÃkkMku WÃk÷çÄ {krníke {wsçk fåA çknkh ÷øk¼øk ykþhu 20Úke ðÄw MÚk¤kuyu Mk{qn ÷øLkku Þkuòíkk nkuðkLkku ytËks Au, su{kt Mkki «Úk{ Mk{qn ÷øLkLke þYykík 28 yur«÷, 1983Lkk hkus Mkkík LkðÞwøk÷ku MkkÚku {nkLkøkhe {wtçkE{kt ÚkÞu÷.
(1) {wtçkEÚke “ÃkkxeËkh MktËuþ”Lkk WÃk«{w¾ yLku ðze÷ ©e LkkhkÞý¼kE ¼økíku ykÃku÷ {krníke {wsçk «Úk{ Mk{qn ÷øLk{kt “ÃkkxeËkh MktËuþ”Lkk {wtçkE ÂMÚkík «ríkrLkrÄ ©e ®n{ík¼kE {kfkýe Ãký ÷øLkøkútrÚkÚke òuzkÞu÷k yLku nk÷Lkk “ÃkkxeËkh MktËuþ”Lkk «ríkrLkrÄ ©e Þkuøkuþ¼kE hk{kýe íkífk÷eLk ÃkkxeËkh Þwðf {tz¤Lkk {tºke níkk. yíÞkh MkwÄe {wtçkE ¾kíku ÞkuòÞu÷ 58 Mk{qn ÷øLkkuíMkð{kt fw÷ 1194 LkðÞwøk÷ku òuzkE [wõÞkt Au, su rð¢{sLkf rMkrØ y{khk {íku økýe þfkÞ. {whççke ©e LkkhkÞýçkkÃkkLkk sýkÔÞk {wsçk Mk{qn ÷øLkkuíMkðLkku Mkwðýo ßÞtrík {nkuíMkð íkk. 20-1-2010Lkk hkus WsðkÞku níkku.
(2) LkkøkÃkwhÚke “ÃkkxeËkh MktËuþ”Lkk «ríkrLkrÄ ©e hrMkf¼kE [kuÃkzkLkk ynuðk÷ {wsçk Mk{økú {æÞ ¼khík{kt Mk{qn ÷øLkkuíMkðLkk ykÞkusLkÚke yLkku¾e AkÃk/MkwðkMk W¼e fhLkkh Mk{qn ÷øLkkuíMkðLkk ykÞkusLk{kt AuÕ÷kt 32 ð»ko{kt
fw÷ 684 LkðÞwøk÷ku ÷øLkøkútrÚkÚke òuzkE [wõÞk Au. íku{Lkk sýkÔÞk {wsçk MkLku 1987{kt «Úk{ Mk{qn ÷øLkkuíMkð{kt Võík yuf s LkðËtÃkíke òuzkÞu÷ íkku Ãký ®n{ík nkÞko rðLkk ykøk¤Lkk ð»kkuo{kt yk ykÞkusLk [k÷w hk¾ðk{kt ykðu÷, su ¾qçk s ¼ÔÞíkk MkkÚku MkV¤íkkLku ðhu÷ Au.
(3) hkÞÃkwhÚke “ÃkkxeËkh MktËuþ”Lkk «ríkrLkrÄ ©e yswoLk¼kE ÄLkkýeLkk ynuðk÷ {wsçk MkLku 1991{kt hkÞÃkwh Mk{ks îkhk Mk{qn ÷øLkkuíMkðLke þYykík ÚkE. yíÞkh MkwÄe 25 Mk{qn ÷øLkkuíMkðku fw÷ 189 LkðÞwøk÷ku òuzkE [wfu÷ Au.
(4) rºk[Lkøkkuz (T.N.)Úke “ÃkkxeËkh MktËuþ”Lkk «ríkrLkrÄ ©e h{uþ¼kE htøkkýeLkk ynuðk÷ {wsçk Ërûký ¼khík fåA fzðk ÃkkxeËkh MkLkkíkLk Mk{ks îkhk «Úk{ Mk{qn ÷øLkkuíMkð íkk. 24-1-1996{kt rºkr[LkkÃkÕ÷e ¾kíku ÞkuòÞu÷. yíÞkh MkwÄe{kt 22 Mk{qn ÷øLkkuíMkð{kt fw÷ 282 LkðÞwøk÷ku òuzkE [wfu÷ Au. “ÃkkxeËkh MktËuþ”Lkk yk «ríkrLkrÄ Mk{qn ÷øLk Mkr{rík{kt AuÕ÷kt 22 ð»koÚke Mkuðkhík Au yLku nk÷{kt Mkn{tºke Au.
(5) LkkrMkfÚke “ÃkkxeËkh MktËuþ”Lkk «ríkrLkrÄ ©e rËLkuþ¼kE LkkfhkýeLkk ynuðk÷ {wsçk 1998{kt yk yr¼ÞkLkLke þYykík ÚkE. AuÕ÷kt 20 ð»ko{kt fw÷ 192 LkðÞwøk÷ku íku{kt òuzkE [wfu÷ Au.
(6) ÄLkMkwhkÚke “ÃkkxeËkh MktËuþ”Lkk «ríkrLkrÄ ©e yþkuf¼kELkk ynuðk÷ {wsçk fåA fzðk ÃkkxeËkh MkLkkíkLk Mk{ks ÄLkMkwhk (økwshkík) îkhk yíÞkh MkwÄe ÞkuòÞu÷ 19 Mk{qn ÷øLkkuíMkðku{kt fw÷ 659 LkðÞwøk÷ku íku{kt òuzkE [wfu÷ Au. 1999Úke þYykík ÚkE Au.
(7) LkzeÞkËÚke “ÃkkxeËkh MktËuþ”Lkk «ríkrLkrÄ ©e rðÃkw÷¼kE {iÞkíkLkk ynuðk÷ {wsçk íÞkt 2001{kt þYykík ÚkE yLku yíÞkh MkwÄe 17 Mk{qn ÷øLkkuíMkðku{kt fw÷ 510 LkðÞwøk÷ku íku{kt òuzkE [wfu÷ Au.
(8) “ÃkkxeËkh MktËuþ”Lkk WÃk«{w¾ zkp. y{]ík¼kE ykh. Ãkxu÷Lkk ynuðk÷ {wsçk økktÄeLkøkh-{nuMkkýk rsÕ÷k Mk{ks îkhk ykÞkursík 16 Mk{qn ÷øLkkuíMkðku{kt 340 LkðÞwøk÷ku òuzkE [wfÞkt Au. íkk. 17-2-2002Lkk þYykíkLkk ð»ko{kt 18 LkðÞwøk÷ku òuzkÞu÷.
(9) niÿkçkkËÚke “ÃkkxeËkh MktËuþ”Lkk «ríkrLkrÄ ©e fktrík¼kE økkuhkýeLkk ynuðk÷ {wsçk niÿkçkkË yLku rMkfLÿkçkkË ¾kíku Ëh ð»kuo ðkhkVhíke Mk{qn ÷øLkkuíMkðLkwt ykÞkusLk fhðk{kt ykðu Au. su {wsçk rMkfLÿkçkkË ¾kíku 1990Úke 2015 ËhBÞkLk 87 LkðÞwøk÷ku yLku niÿkçkkË ¾kíku 1995 Úke 2016 ËhBÞkLk 120 LkðÞwøk÷ku òuzkÞkt Au. òu fu íku{Lkk sýkÔÞk {wsçk nðuÚke øk{u íku fkhýkuMkh Mk{qn ÷øLkkuíMkð{kt òuzkLkkh LkðÞwøk÷kuLke MktÏÞk ½xíke òÞ Au, íku nfefík Au.
(10) “ÃkkxeËkh MktËuþ”Lkk ÍkuLk÷ fku-ykuzeoLkuxh ©e {rý¼kE Ãkxu÷ ‘rð÷kÃk’Lkk ynuðk÷ {wsçk furLÿÞ Mk{ksLkk y{ËkðkË ÍkuLk ykÞkursík Mk{qn ÷øLkkuíMkðLke þYykík MkLku 2011{kt ÚkE Au. ftEf ytþu ¼ÔÞíkkÚke Þkuòíkk yk Mk{qn ÷øLkkuíMkð{kt 6 ð»ko{kt fw÷ 133 LkðÞwøk÷ku òuzkE [wõÞkt Au.
(11) “ÃkkxeËkh MktËuþ”Lkk «ríkrLkrÄ ©e «n÷k˼kE ÃkkufkhLkk ynuðk÷
{wsçk Ãkt[{nk÷-økkuÄhk-ËknkuË Mk{ks îkhk økík ð»kuo Mk{qn ÷øLkLke þYykík ÚkE Au.
(12) “ÃkkxeËkh MktËuþ”Lkk «ríkrLkrÄ ©e (zkì.) ykh.yuMk. Ãkxu÷Lkk ynuðk÷ {wsçk furLÿÞ Mk{ksLkk MkkçkhfktXk ÍkuLk îkhk Ãký økík ð»kuo Mk{qn ÷øLkLke þYykík ÚkE [qfe Au, ßÞkt «Úk{ ð»kuo 14 yLku çkeò ð»kuo 51 LkðÞwøk÷ku òuzkÞu÷.
(13) MkwhíkÚke “ÃkkxeËkh MktËuþ”Lkk fkhkuçkkhe MkÇÞ ©e (zkp.) MkwÄeh Ãkxu÷ (M.D.)Lkk ynuðk÷ {wsçk Ërûký økwshkík fåA fzðk ÃkkxeËkh Mk{ks îkhk MkLku 1995Úke [k÷íkk yr¼ÞkLk{kt 22 ð»ko{kt 554 LkðÞwøk÷ku òuzkE [qõÞkt Au.
(14) rLkÞk{íkÃkwh (W.B.)Úke “ÃkkxeËkh MktËuþ”Lkk «ríkrLkrÄ ©e {rý÷k÷¼kE Lkk ynuðk÷ {wsçk ykMkkLkMkku÷ Mk{ks{kt «Úk{ Mk{qn ÷øLk Mk{khkun MkLku 2003{kt Võík 1 LkðÞwøk÷ MkkÚku þY ÚkÞu÷ íÞkhçkkË 2005{kt 4, 2006{kt 3, 2009{kt 4, 2010{kt 3 yLku AuÕ÷u 2011{kt Aêk Mk{qn ÷øLkkuíMkð{kt 2 LkðÞwøk÷ku òuzkÞu÷.
WÃkhkuõík rðøkíkku{kt nfefík Ëku»k sýkÞ íkku y{khwt æÞkLk Ëkuhðk rðLktíke Au. WÃkhktík Mk{qn ÷øLkkuíMkðkuLkk ykÞkusLkLku Ãký nðu Xef Xef Mk{Þøkk¤ku ÃkMkkh ÚkÞku Au. ykÞkusf MktMÚkkyku, Mkt[k÷f MktMÚkkyku, fkÞofhkuLke Ãký Lkðe ÃkuZe ykðe økE Au íÞkhu fÞktf fÞktf Mk{qn ÷øLkkuíMkðLke fkÞo herík{kt Ãký VuhVkh ÚkÞu÷ òuðk {¤u Au. fÞktf MktÏÞk ½xíke òÞ Au. ykðk Mktòuøkku{kt rð[khþe÷ ðk[fku íku{Lkk {wõík {tíkÔÞku hsq fhþu íkku íkuLku ¢{þ: MÚkkLk ykÃkðk{kt ykðþu.

Samjibhai PatelTantri Kalam copy
(þk{S¼kE Ãkxu÷)